من امروز خودم رانندگی می‌کنم!

منال شریف، زنی است مسلمان از شهر مکه و متولد سال ۱۹۷۹ میلادی. وی بعد از سال‌ها زندگی در عربستان، در کمال تعجب متوجه شد که در کشورش نه قانون، بلکه عرف و سنت‌های جامعه، حق رانندگی را از او و همه زنان سلب کرده است! او فهمید که حقی که سال‌ها از آن محروم بوده به دلیل باورهای غلط اجتماعی و نه قوانین کشور، پایمال شده است! منال نیاز شدیدی را برای تغییر نگاه جامعه احساس کرد و این باعث شد که همیاری مردم را طلب کند. او بارها تاکید کرد که اقدام او اعتراض نیست، بلکه تلاش برای به دست آوردن حق‌ ساده رانندگی برای نیمی از جمعیت است. حقی که می‌تواند در مواقع اضطراری، نجات‌دهنده یک زندگی باشد. او می‌گفت تصور کنید یکی از اعضای خانواده‌تان دچار حمله قلبی شده و شما اجازه ندارید او را به بیمارستان برسانید چون مجاز به رانندگی نیستید!

منال در روز ۱۷ می ۲۰۱۱، تصمیم گرفت که با حرکتی نمادین یعنی رانندگی در شهر، باورهای غلط جامعه را به چالش بکشد. اما شاید هیچ وقت نمی‌دانست که برادرش، تنها به خاطر این که ماشینش را در اختیار او قرار داده بود، آن‌قدر مورد آزار قرار خواهد گرفت تا مجبور به ترک کشورش شود! حتی فرزند منال، گمان می‌کرد که مادرش انسان بدی است، چون همه در مدرسه مادرش را سرزنش می‌کردند؛ اما همه این‌ها موجب نشد که او دست از تلاش بکشد.

نهایتاْ ویدئویی که منال از رانندگی خود منتشر کرد، در طول چند روز بیش از چند صد هزار بیننده داشت. حرکت او آغازگر کارزار بزرگی در عربستان به نام «امروز، خودم رانندگی می‌کنم» بود که زنان و مردان بسیاری در عربستان به آن پیوستند.

زمانی که منال به خاطر چندین بار رانندگی‌ در شهر، توسط پلیس مذهبی بازداشت شد، گروه‌های مردمی در حمایت از حرکت او، نامه‌ای با ۴۵۰۰ امضا برای پادشاه عربستان فرستادند و در آن نسبت به بازداشت منال برای موضوعی که طبق قانون، جرم محسوب نمی‌شود اعتراض کردند. این حرکت مردم، نشان از بیداری‌شان نسبت به مساله‌ای بود که منال درباره آن به بحث و گفتگو می‌پرداخت.

در نتیجه فعالیت‌های منال و پایداری‌اش برای رانندگی‌های پی در پی در شهر، در روز ۱۷ ژوئن ۲۰۱۱ صدها زن به دعوت وی در خیابان رانندگی کردند؛ در این روز هیچ یک از آن‌ها بازداشت نشدند!

با این حال هنوز هم رانندگی در عربستان برای زنان منع اجتماعی دارد و منال همچنان برای احقاق حقوق زنان در کشورش تلاش می‌کند. او با تکیه بر آن که هیچ قانونی بر ضد رانندگی زنان وجود ندارد، همچنان می‌کوشد به جامعه نشان دهد که حق راندن یک خودرو، برای رفتن به محل کار، رساندن فرزند خود به پزشک، برای خرید خانه و... چیزی نیست که یک انسان به خاطر جنسیتش از آن محروم شود.

در نتیجه فعالیت‌های پیاپی، مجله سیاست خارجی، منال شریف را به عنوان یکی از صد متفکر برتر سال ۲۰۱۱ معرفی کرد. در سال ۲۰۱۲ دیلی بیست او را به عنوان شجاع‌ترین زن سال معرفی نمود. او در همان سال یکی از سه برنده جایزه Václav Havel از انجمن آزادی اسلو شد.

 

تهیه و تدوین:‌ مدرسه پرتو