تصویری که جهان را تکان داد

در بسیاری از بحران‌های جهانی، از جنگ تا زلزله، برخی عکس‌ها نقش‌های سرنوشت سازی بازی کرده‌اند. از عکس مردی که در میدان تیانانمن چین (Tiananmen Square) تنها در برابر یک تانک ایستاد و آن تانک را متوقف کرد، تا عکسی که فرار ۵ کودک از بمب‌های آتش‌زا در جنگ ویتنام را به تصویر کشید و جرقه اعتراضات گسترده‌ علیه جنگ ویتنام را در ایالات متحده و سایر نقاط جهان رقم زد.

در چند ماه گذشته نیز تصاویر تکان‌دهنده‌ بسیاری از پناهجویان در راه رسیدن به اروپا منتشر شده است که برای فرار از جنگ‌های خانمان‌سوز، خطرناک‌ترین مسیرها را می‌پیمایند بلکه بتوانند جان خود و خانوداه‌شان را نجات دهند. گرچه که بسیاری از آنها در این راه جان خود را از دست می‌دهند. در این مدت گروه‌های ترویجی بسیاری هم تلاش کرده‌اند که دولت‌های اروپایی را قانع کنند تا قدم‌های بیشتری برای حمایت از پناهجویان بردارند. برای مثال، اردیبهشت ماه امسال ۲۰۰ نفر در ساحل برایتون انگلستان، با خوابیدن در کیسه‌های حمل جسد، اعتراض خود را به سیاست‌های دولت این کشور در برابر پناهجویان نشان دادند و خواستار حمایت از پناهجویان و جلوگیری از مرگ‌های بیشتر شدند. شرکت‌کنندگان در این حرکت ترویجی از دولت‌های اتحادیه اروپا خواستند تا «هر چه سریع‌تر حرف‌هایشان را به عمل تبدیل کنند و اقداماتی انجام دهند تا از غرق شدن افراد بیشتر در راه رسیدن به اروپا جلوگیری شود.»

همین چند روز پیش نیز، در اعتراض به سیاست‌ دولت ایسلند در پذیرفتن تنها ۵۰ پناهجو  سوری در سال، بیش از ۱۱ هزار نفر از مردم این کشور اعلام آمادگی کردند تا پناهجویان سوری را در خانه‌های خود اسکان دهند. این حرکت ترویجی در پی درخواست برندیس بورگینزدوتر (Bryndis Bjorgvinsdottir)، نویسنده ایسلندی و ایجاد گروهی در شبکه اجتماعی فیس‌بوک اتفاق افتاد. در پی استقبال بی‌نظیر مردم ایسلند از این درخواست، نخست وزیر ایسلند کمیته‌ای تشکیل داد و آنها را مامور کرد تا در تعداد پناهجویانی که این کشور می‌پذیرد، تجدید نظر کنند. در کشور آلمان نیز صدها داوطلب به پناهجویانی که تازه با قطار به شهر مونیخ رسیده بودند، آب، غذا و لباس اهدا کردند. این کار گروهی داوطلبانه نیز از طریق شبکه‌های اجتماعی شکل گرفت.

اما، تصویر پسر بچه‌ ۳ ساله‌ای که بلوزی قرمز و شلواری سرمه‌ای بر تن داشت و با صورت بر روی شن‌های یکی از محبوب‌ترین سواحل ترکیه افتاده بود، جهان را تکان داد. این تصویر ابتدا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و بازتاب بسیار گسترده‌ای پیدا کرد، سپس در سرخط خبر‌های جهان قرار گرفت. آیلان کردی (Aylan Kurdi) ۳ ساله، برادر ۵ ساله و مادر آنها هر سه در آب‌های ترکیه غرق شدند، اما پدر آنها از این حادثه جان سالم به‌ در برده است. انتشار عکس‌های این حادثه دلخراش با خشم و ناراحتی وصف‌ناپذیر افکار عمومی در جهان همراه شد و دولتمردان کشورهای غربی را به واکنش وا داشت. برای مثال، پلیس در بوداپست، ۴۸ ساعت پس از درگیری و تعطیل کردن یک ایستگاه قطار برای جلوگیری از گذر پناهجویان، ایستگاه را بازگشایی و به پناهجویان اجازه عبور داد.  فرانسه و آلمان نیز قول مساعد داده‌اند تا راهکاری برای حل مشکل پناهجویان ارائه دهند. در همین حال نخست وزیر انگلستان هم گفته است که کشورش پذیرای هزاران پناهجوی سوری خواهد بود.

به نظر می‌رسد این عکس نیز، به جمع تصاویر دردناک تاریخی بپیوندد که به پایان یک بحران کمک کرده‌اند.

 

 

منبع عکس‌ها ۱، ۲، ۳
تهیه و تدوین:‌ مدرسه پرتو