روز ملی نه به نایلکس؛ روزانه ۵ تا ۷ کیسه پلاستیک سهم خانواده ایرانی

 

امروز ۲۱ تیرماه روز ملی بدون نایلکس (پلاستیک) است، روزی که قرار است یادآورآسیبی باشد که پلاستیک به محیط زیست می‌زند و مشوقی باشد برای نه گفتن به کیسه‌های پلاستیکی.

مصرف سرانه پلاستیک در ایران بیش از متوسط جهانی و چیزی نزدیک به ۵۰۰ هزار تن در سال است. همین است که چه کنار یک روز زیبا، چه در دامنه یک کوه و چه در کوچه و جوی و خیابان پر است از پلاستیک‌های‌‌ رها شده که هم چهره طبیعت را زشت کرده‌اند هم آسیب‌های فراوانی به محیط زیست وارد می‌کنند.

چندی پیش سعید متصدی معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در بخش‌هایی از بدن حدود ۴۰ درصد گونه‌های جانوری در دریا‌ها پلاستیک پیدا شده است، در حالی که ۶۰ درصد کیسه‌های‌ پلاستیکی که استفاده می‌‌شوند، نیازی به استفاده از آنها نیست. محمد درویش مدیر کل دفتر مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید: چند سالی است که ۲۱ تیرماه، روز ملی بدون نایلکس نام‌گذاری شده است تا بهانه‌ای برای شناساندن هر چه بیشتر مضرات پلاستیک باشد.

به گفته او، ایران از لحاظ جمعیتی هفدهمین کشور دنیا است اما از نظر مصرف پلاستیک جزو ۵ کشور اول جهان قرار گرفته است که با یک حساب سرانگشتی متوجه می‌شویم در کشورمان بیش از ۳ برابر متوسط جهانی، پلاستیک مصرف می‌شود. پلاستیک‌ها ۲۰۰ تا ۵۰۰ سال در طبیعت ماندگاری دارند و از طریق رودخانه‌ها و سیلاب‌ها وارد دریا‌ها می‌شوند که در این شرایط مشکلات زیادی را برای زیستمندان دریایی ایجاد می‌کنند. درویش می‌گوید: «خانواده ایرانی روزانه ۵ تا ۷ کیسه پلاستیک مصرف می‌کند که اگر هر روز یک کیسه، کاهش مصرف داشته باشد، گام مهمی در زمینه کاهش یک آلاینده زیست محیطی برداشته است.»

چندی پیش هم استرکیش لاروش مدیر دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران در مراسم روز جهانی اقیانوس‌ها با ابراز نگرانی درباره افزایش آلودگی‌های دریایی گفته بود: سالانه ۸ میلیون تن پلاستیک وارد اقیانوس‌ها می‌‌شود و اگر اقدامی در این زمینه صورت نگیرد تا سال ۲۰۳۰ در هر دو دقیقه یک کامیون پلاستیک به آب‌های اقیانوس‌ها اضافه می‌ شود.

 

نقش مردم و نهادهای مردمی

محمد درویش مدیر کل دفتر مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به نقش مردم در کاهش مصرف پلاستیک می‌گوید:  مردم باید از دولت مطالبه کنند تا با صنایعی که محصولات تجدیدپذیر تولید می‌کنند و متوسط ماندگاری آن‌ها در طبیعت ۲ تا ۷ ماه است، مذاکراتی داشته باشند تا با تولید انبوه پلاستیک‌های تجدیدپذیر، آن‌ها را جایگزین پلاستیک‌هایی با عمر ۵۰۰ سال کنند.

در سال‌های اخیر مسائل محیط زیستی با جدیت بیشتری از سوی مردم و فعالان اجتماعی دنبال می‌شود.

کمپین‌های زیادی هم برای در رابطه با مطالبات و مسائل زیست‌محیطی و از جمله نه گفتن به کیسه‌های پلاستیکی راه افتاده است. از کمپین «نه ممنون، من کیسه پلاستیکی نمی‌خواهم»، تا کمپین «نه به ظروف یک‌بار مصرف». یکی دیگر از این کمپین‌ها، کمپین «روز بدون پلاستیک» است که توسط انجمن طرح سرزمین راه‌اندازی شده حامد مشیری از موسسان این انجمن پیش‌تر در گفت‌و گو با مدرسه پرتو انگیزه این گروه برای راه انداختن چنین کمپینی این‌طور عنوان کرده بود: «وقتی برای پروژه‌های محیط زیستی به نقاط مختلف کشور سفر می‌کردیم، نمود این مشکل را تقریباْ همه جا می‌دیدیم.

شده بود که می‌رفتیم بیابان دنبال یک پرنده خاص؛ می‌دیدیم که یک چیزی دارد سر بوته‌ای تکان می‌خورد، می‌رفتیم جلو و در عین ناامیدی می‌دیدیم که پرنده نیست و کیسه نایلون است. مثلاْ در اطراف سمنان دشتی بود که این‌قدر پر از کیسه پلاستیک بود که برق می‌زد. اواخر سال ۸۸ بود که تصمیم گرفتیم روی این مشکل کار کنیم چرا که همه جا شاهدش بودیم؛ چه در شهر، چه در روستا و چه در دشت و کوه و طبیعت. فکر کردیم که یک جایی باید جلوی این مشکل را گرفت و حداقل مصرف کیسه‌های پلاستیکی را کاهش داد. »

او از پیدا کردن راه حل هم گفته بود: «فکر کردیم ترویج استفاده از ساک‌های پارچه‌ای و جایگزین کردن آن‌ها به جای کیسه‌های پلاستیکی» راه خوبی برای کاهش استفاده از پلاستیک است، چرا که ساک‌های پارچه‌ای برای مدت طولانی‌تری قابل استفاده هستند و برای محیط زیست هم مضر نیستند. »

برخی فعالان محیط زیست معتقدند بایستی اقدامات لازم برای کاهش استفاده از ظروف پلاستیکی و استفاده از ظروف زیست تخریب پذیر یا همان ظروف گیاهی انجام شود. همچنین فعالان محیط زیست به مردم پیشنهاد می‌دهند که چوب، شیشه، پارچه و ... را جایگزین کیسه‌های پلاستیکی کنند.

نظرات