به بهانه روز زن: ترویج اشتغال زنان در ترکیه

تاریخچه‌ای از وضعیت اشتغال زنان در ترکیه
زنانی که در روزگاران گذشته و البته نه چندان دور در بخش کشاورزی ترکیه مشغول به کار بودند، به دلیل روند کوچ، از روستاها به شهرها سرازیر شدند و شغل خود را از دست دادند، اما اکثر آن‌ها نتوانستند در شهر شغلی جایگزین برای خود پیدا کنند. 
رشد اقتصادی ترکیه بین سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۹۰، موجب ایجاد یک میلیون و سیصد هزار شغل در بخش غیرکشاوزی برای زنان  شد؛ در حالی که در دوره زمانی مشابه، حدود ۷ میلیون شغل برای مردان در این بخش ایجاد شده بود. این روند باعث شد ترکیه به یکی از ده کشور جهان با پایین‌ترین سطح اشتغال زنان  تبدیل شود.
اگر چه از دهه ۱۹۸۰، تعداد زنانی که در بخش‌های تولیدی برای صادرات و مشاغل سخت مشغول به کارند افزایش یافت، بیشتر این زنان در مشاغلی با درآمد پایین و بدون مزایای خدمات درمانی و بازنشستگی، مشغول به کارند. چهل درصد از زنان در بخش نیروی کار شهری، در کارهای اداری مشغولند؛ درحالی که ۴۰ درصد دیگر در مشاغل سخت با مهارت بسیار پایین و یا در بخش خدمات هستند.
حضور زنان ترکیه در اتحادیه‌ها نیز کمرنگ و محدود است. در سال ۲۰۰۷ نرخ تشکیل اتحادیه در ترکیه توسط کارگران ۹ درصد بود و تعداد کارگرانی که در این اتحادیه‌ها عضو بودند ۸۹۲ هزار نفر بود، اما زنان کارگر تنها ۱۰ درصد از اعضا این اتحادیه‌ها را تشکیل می‌دادند و همچنان میزان حضور زنان در هیات‌های مدیره این اتحادیه‌ها هم چشمگیر نیست.

چرا زنان بیشتری باید کار کنند؟
افزایش تعداد زنان شاغل، محرک توسعه اجتماعی است. وقتی به زنان اجازه دسترسی به منابع و فرصت‌ها داده می‌شود، مزایایی که ایجاد می‌شود تنها به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد، بلکه شرکت‌هایی که در آن کار می‌کنند، خانواده و جامعه‌شان، اقتصاد کشورشان و نسل‌های آینده، همه از این وضعیت بهتر، بهره‌مند می‌شوند.
افزایش تعداد زنان شاغل نه تنها باعث افزایش استقلال اقتصادی خانواده‌ها می‌شود، بلکه اعتماد به نفس بیشتر و احترام اجتماعی برای زنان را نیز به دنبال دارد. افزایش نرخ اشتغال زنان همان‌طور که برای حفظ رشد و توسعه اقتصادی بسیار مهم است، ابزاری است برای پایین آوردن نرخ فقر. زنان شاغل به صورت عمومی در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت بیشتری دارند، برای آموزش، تحصیلات و سلامت فرزندان خود زمان بیشتری صرف کرده و سرمایه‌گذاری بیشتری می‌کنند. همه این‌ عوامل در زندگی بهتر و رفاه نسل آینده تاثیرگذار هستند.   

محدودیت‌های اشتغال زنان ترکیه
نقش‌ اجتماعی زنان و فرهنگِ مردسالارانه حاکم در جامعه، نقش مهمی درتعیین تصمیم‌های زنان برای مشارکت در بازار کار دارند.
زنانی که از اشتغال در بخش کشاورزی – به دلیل مهاجرت به شهر- کنار گذاشته شدند، به آسانی به فرصت‌های شغلی در بخش‌های غیر کشاورزی دسترسی ندارند.
خانه داری و نگهداری از کودکان و سالمندان که به طور سنتی از وظایف زنان به حساب می‌آیند، زنان را از حضور در بازار کار باز می‌دارند و به نوعی مانع حضور آن‌ها در بازار کار می‌شوند.
اختلاف زیادی بین دستمزد زنان و مردان وجود دارد.
وجود کار ثبت نشده و غیرقانونی نیز مشکل بزرگی برای کار زنان است. زنان یکی از گروه‌های اصلی بازمانده از خدمات تامین اجتماعی هستند.

کمپین اشتغال زنان
در حال حاضر، ۶ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از ۲۴ میلیون نفر از زنان در سن اشتغال در ترکیه، مشغول کار هستند. برای دستیابی به نرخ اشتغال ۶۰ درصدی زنان بر اساس معیارهای اتحادیه اروپا (برنامه لیسبون) این تعداد باید به حدود ۸ میلیون افزایش پیدا کند. برای دستیابی به این هدف، موسسه کگیدر، «کمپین اشتغال زنان» را در سال ۲۰۱۰ راه  انداخت. ماموریت اصلی این کمپین، ایجاد آگاهی در بین سیاستمداران، کارفرمایان، زنان، سازمان‌های مردم نهاد، رسانه‌ها و کل جامعه درباره این مساله مهم و به جلو راندن آن‌ها برای انجام اقدامات لازم در جهت افزایش نرخ اشتغال زنان در ترکیه است.
این کمپین، یک حرکت گسترده در سطح کشور است که نیازمند تلاش مشترک از سوی بازیگران حوزه‌های گوناگون از جمله قانون‌گذاران، کارفرمایان، شهروندان و... در سال‌های پیش‌رو است.

گروه‌های هدف کمپین
گروه‌های هدف این کمپین، سه دسته اصلی را در بر می‌گیرد:
الف) قانون‌گذاران
ب) زنان- عموم مردم
ج) کارفرمایان

کگیدر برای جلب حمایت این سه گروه از ابزارهای آموزشی گوناگونی استفاده می‌کند. با درک این مسئله که پیام‌های ارتباطی با این سه گروه باید مختلف و متفاوت باشد، کگیدر روش‌های زیر را برای هر یک از گروه‌های هدف نام برده اتخاذ کرده است:
تبلیغات در سه مجله ویژه کسب و کار در ترکیه
آگهی‌ها و تبلیغات خیابانی مانند بیلبورد در بیش از ۴۰ نقطه از شهر استانبول
تبلیغات در هشت روزنامه ملی با بالاترین آمار تیراژ (روزنامه‌های: ملیت، رادیکال، پُستا، فِناتیک، وطن، حُرّیت، صباح، عصرجدید)
تبلیغات در هفت شبکه تلویزیونی

در سطح کلان، ابزارها و راه‌حل‌های پیشنهادی معرفی شده توسط کمپین شامل این موارد هستند:
الف) پایه‌گذاری و گسترش تمهید کار انعطاف‌پذیر به همراه بیمه و خدامات اجتماعی؛
ب) توسعه خدمات مناسب برای نگهداری از کودکان و سالمندان با هزینه های کم و متناسب؛
ج) مطرح کردن اشتغال زنان به عنوان یکی از اولویت‌های سیاست‌های عمومی.

 

منبع

 

 

نظرات